مصاحبه باایسکانیوز: موفقیت شبکه ملی اطلاعات در گرو ایجاد اعتماد /سواد دیجیتال کلید تقویت جامعه در برابر آسیب های مخرب فضای مجازی

موفقیت شبکه ملی اطلاعات در گرو ایجاد اعتماد /سواد دیجیتال کلید تقویت جامعه در برابر آسیب های مخرب فضای مجازی امید جهانشاهی پژوهشگر مطالعات رسانه و ارتباطات به نظر شما منظور از ساماندهی فضای مجازی چیست؟ اینترنت به حدی همه حوزه های سیاسی اجتماعی و اقتصادی را از خودش متاثر کرده است که می توان جهان را به قبل و بعد از اینترنت تقسیم کرد. در جهان بعد از اینترنت برای اینکه هر کشوری بتواند با این تاثیرات سیاسی فرهنگی اجتماعی و اقتصادی مقابله کند و تا حدی مدیریت کند بحث حکمرانی اینترنت مطرح شد. هرکشوری بسته به خصوصیات نظام سیاسی و الگوهای فرهنگی و اقتصادی خودش یک مدل حکمرانی اینترنتی دارد. یعنی بواسطه آن خصوصیات حساسیت های کشورها متفاوت می شود. مثلا در چین حساسیت شدیدی روی سیاست و مسائل امنیتی وجود دارد. مدل حکمرانی اینترنتی چین سرمایه گذاری روی پلتفورم هاست. چون دومین اقتصاد بزرگ جهان هم است…

کرونا و روزنامه نگاری

کرونا روح روزنامه‌نگاری را جان تازه ای بخشید. روزنامه‌نگاری امری عمیقاً انسانی و از جنس گفتگوست و دغدغه کشف و بیان حقیقت دارد و اخبار کرونا رویدادهایی عمیقا انسانی اند و جهانشمول با تبعات گسترده‌ای در سیاست، اقتصاد و اجتماع. سازمان بهداشت جهانی دومین مساله جهانی بعد از کرونا را اینفودمیک (infodemic) نامیده است: انبوه درهمی از اطلاعاتی درست و دروغ که مردم را سردرگم می کنند؛ و اینجاست که روزنامه‌نگاری تنها پاسخ است. از همین روست که میزان مصرف خبری به طور قابل توجهی افزایش یافته است. ضرورت به‌روز کردن اطلاعات موثق در مورد اخبار سلامت، مردم را بیش از گذشته برای گرفتن اخبار صحیح و رسمی به رسانه های خبری متوجه کرده است و لذا اعتماد به برندهای خبری رسمی افزایش یافته است. مخاطبی که برای گرفتن اخبار منتظر بخش های خبری نمی ماند و عمدتاً از تلویزیون برای برنامه های سرگرمی، گزارش رویدادهای ورزشی و سریال‌‌های جذاب…

رسانه های اجتماعی؛ در خدمت پوپولیسم یا دموکراسی

انتخابات سالهای اخیر در بریتانیا، آمریکا، هلند، فرانسه، ایتالیا، استرالیا، نروژ و اوکراین نشان می دهد که پوپولیسم امروز یک پدیده جهانی است، و بخصوص بعد از پیروزی ترامپ به یکی از داغ ترین موضوع های مورد بحث در حوزه رسانه و سیاست تبدیل شده است. قوت گرفتن جریانهای پوپولیستی البته دلایل متعددی دارد که یکی از آنها و یا به عبارت دقیقتر یکی از بسترهای تقویت کننده آنرا رسانه های اجتماعی دانسته اند. برخی از محققین معتقدند «ساختار فنی» رسانه های اجتماعی در تقابل با اصول دموکراسی است. یکی از اصولی که دموکراسی را ضمانت و تقویت می کند «گفتگوی آگاهانه» در مورد مسائل عمومی است، و از همین رو روزنامه نگاری را پایه ای برای دموکراسی خوانده اند. میزگردهای چالشی تلویزیونی و یا یادداشتها و مصاحبه های چالشی در روزنامه ها، نوعی گفتگوی جمعی درباره مسائل جامعه هستند. روزنامه نگاری حرفه ای با برخورد بی طرفانه، رعایت توازن…

گفتگوی سیاسی در رسانه های اجتماعی

رسانه های اجتماعی سیاست و گفتگوی سیاسی را متحول کرده اند. حالا شهروندان بخش مهمی از این گفتگو هستند و به اصطلاح دوران “قدرت در جیب” آغاز شده است. هر کسی روایتش را وارد گفتگوی جمعی می کند و اجتماع های روایتها با لایکها و کامنتها خود را تحمیل می کنند.‌ پژوهشگرانی که این تحول را مثبت ارزیابی می کنند، رسانه های اجتماعی را ابزاری برای شفافیت و تنوع بیشتر می دانند و آنرا بستری برای آموزش مدنی و فرصتی برای تجلی به اصطلاح دموکراسی ناب یونانی دانسته اند،کنایه از زمانی که مردم آتن در میدان بی واسطه و مستقیم اعلام نظر می کردند. مخالفان این دیدگاه، معتقدند در مورد محاسن گفتگوی مستقیم و ارتقای شفافیت و تنوع بزرگنمایی شده است. آنها معتقدند رسانه های اجتماعی در عمل بستری برای گفتگوی جدی و منطقی درباره مسائل اصلی جامعه نیستند بلکه ساخت این رسانه ها به گونه ای است که روایتهای…

تیم رسانه های اجتماعی؛ ضرورتی برای مواجهه با بحران

عصر حاضر را عصر رسانه های اجتماعی نامیده اند. عصری که در آن رسانه های اجتماعی در حال بازتعریف، بازسازی و ارائه مناسبات تازه‌ای در همه حوزه ها هستند. با رسانه های اجتماعی زمانه و زمین بازی رسانه‌ها و بستر شکل گیری ارتباطات در حال تغییرات اساسی است از جمله نحوه درک، مواجهه و مدیریت بحران؛ چون روشی که اطلاعات را دریافت و به اشتراک می گذاریم وارد بستر شبکه ای شده است.‌ اجتماعاتی که در این شبکه ها شکل می گیرند فضایی را ایجاد می کنند که تعین کننده معنا و تفسیر کننده مرزهای بحران است. تحقیقاتی نشان داده اند که چون رسانه های اجتماعی ماهیتی شبکه ای و مشارکتی دارند، فضایی از شفافیت و همدلی به مشارکت کنندگان در گفتگو درباره بحران القا می شود که از شدت تندی و تلخی مصیبت می کاهد. برخی از کاربران تجربیات خودشان را در مواجهه با بحران می گویند و با…

ما همه بازیگریم، نقاب به صورت می زنیم

گلایه از ناکارامدی و فساد مسئولان قصه هر روزه ما شده است. همه جا حکایت دزدی و بی کفایتی مسئولان است.  اما به گمانم مشکل ما آنکسی نیست که حکومت می کند. دیدیم که نبود، اگر دیوی رفت، روزگاری چون شکر نیامد. و باردگر هم نخواهد آمد تا ما با نقابها خو کرده‌ایم.  سخنان آن کارشناس فوتبال هرگز از یادم نرود که از وضعیت پر عیب و فساد فوتبال مفصل گفت و بعد توضیح داد که چگونه همه از باشگاه دار و بازیکن و مربی و … از این وضعیت نفعی دارند و سودی از فساد می برند. این قصه آشنا، حکایت همه جاست. با وجود همه گلایه ها از وضعیت رسانه ها، صاحب امتیاز بی تخصص روزنامه، از رانت حکومتی می خورد و روزنامه نگار از کپی پیست کردن، نان بی زحمت می برد. آن نماینده مجلسی که دم از شفافیت و روزنامه نگاری آزاد می زند، خودش هم…

معمولی بودن بد نیست، چشمها را باید شست

آدم ها، حرفها و قصه های سریال پایتخت معمولی اند. ساده و دوست داشتنی. شاید دلیل محبوبیت این سریال هم در همین معمولی بودنش باشد. دیالوگی دارد نقی که خیلی مهم است. تا حالا چند بار هم در موقعیت های مختلف تکرار کرده است. شاید می خواسته تاکید کند اما شاید کمتر به ان توجه شده است. دیالوگش نقل به مضمون این است که چرا وقتی می خواهید بگویید چیزی بد است می گویید معمولی است. مگه معمولی بد است. یک دنیا حرف در آن است از هر زاویه که نگاه کنیم. راستی از کی معمولی بودن بد شده است. شاید از وقتیکه بیش از حد و بی جهت خود زنی کردیم. روستا را تحقیر کردیم و با شخصیت صمد روستایی را مضحکه ای دیدیم در مقابل کراواتی های شیک پوش شهری. نه تنها این قصه نهادینه شد که به تصویر ایرانی در مقابل غربی هم سرایت کرد. به رویمان…

تعهد به گفتگو برای ایران

مهمترین مساله امروز ایران فقدان گفتگوست. گفتگو میان مردم با دیدگاه های مختلف، میان روشنفکران و میان مردم و حکومت؛ چیزی که همواره  به بهانه غیرخودی ها، نفوذ دشمن و یا "شرایط حساس کنونی" مختل شده و به تعویق افتاده است. در برابر این اعتراضات نگران کننده راهی به ادامه زندگی جز  گفتگو نیست، چون هیچ مشکل اقتصادی، اجتماعی و سیاسی جز با مشارکت حل نمی شود و هیچ همدلی جز با گفتگو بدست نمی آید. از میان دلایل مختلف شکل نگرفتن گفتگو در جامعه ایرانی، یکی هم شاید این باشد که اجماعی برای معیار سنجش دیدگاه ها وجود ندارد. معیار عمده مردم چیست؟ به گمانم امروز آنچنانکه اولویت یک مرد، خانه اوست؛ اولویت مردم، ایران است. ایران به مثابه خانه، جایی که زندگی می کنیم. برای مردم امروز، اولویت زندگی است و "ایران" که خانه است. شاید برخلاف دیروز که ایدئولوژی اولویت بود و معیار سنجش، حالا اما ایران…